| |
Sjabloon voor goed verwerkbare kopij, met tips voor aanlevering
Een voorbeeldig artikel
Bladen proberen zoveel mogelijk in wisselwerking te staan met hun eigen lezerspubliek, waar immers ook de schrijvers van kopij te vinden zijn. Uiteraard staat het beide categorieën vrij een kopijvoorstel te doen aan de redactie, dat is natuurlijk altijd welkom.Een redacties kan echter onbedoeld belast worden door stukken die nog veel bewerking behoeven. Hoe het wél soepeltjes verloopt, demonstreert dit artikel.
Hier hebben wij al enkele kenmerken te pakken: het artikel heeft een titel en - als de vaste artikelopmaak dit toelaat - een boventitel, een zogeheten 'chapeau'. Die boventitel is handig, want daarin geef je de kortst mogelijke samenvatting van de kernboodschap die je mee wilt geven. De titel zelf is in grotere letters afgedrukt, en heeft dus weinig letters. Bovendien moet dat een pakkende trekpleister zijn. Ze vormen dus een onafscheidelijk duo: de titel en de boventitel. Maak er gebruik van, want als de redactie zelf het chapeau moet verzinnen, komt ze misschien met iets dat weliswaar de kern raakt, maar niet jouw accent legt.
De intro lokt in enkele zinnen de doelgroep je verhaal in. Een trend is, dat intro's tegenwoordig erg kort zijn; kranten werken soms zelfs met een-tweetjes van bijvoorbeeld een feitconstatering met een kritisch tegengeluid. Dan wil de lezer meteen het naadje van de kous weten!
Functies van tussenkoppen
En zo hebben we meteen wéér twee kenmerken te pakken: de eerste paragraaf na de intro heeft geen tussenkop, en daarna werk je met tussenkoppen om een doorlopende letterbrij te voorkomen. Bovendien zijn drukbezette mensen vaak bladerende lezers, zogeheten 'koppensnellers'. Dat zijn 'diagonaal lezende' snellezers die alleen titels, bijschriften en tussenkoppen meepakken, tot ze ergens blijven hangen wat ze interesseert. Zo wijs je een eventueel geïnteresseerde erop dat hij/zij beet heeft, en meer over zijn/haar onderwerp kan gaan lezen. De reden waarom de schrijver intuïtief al tussenkoppen gebruikt, is dat een complex onderwerp helder en stapsgewijs uitgelegd kan worden. De meer deskundige lezer mag bij wijze van spreken gerust halverwege instappen. Maar het zijn dus óók aanlegsteigertjes voor wie een blad doorscant op zaken die hem/haar interesseren. Maak er dus goed gebruik van!
Let op dat titels en tussenkoppen op het internet nog een extra functie hebben. Als je ze als titel of tussenkop geactiveerd hebt, krijgen de trefwoorden die je eraan verbindt en de woorden waar de tussenkop uit bestaat, meer gewicht bij zoekmachines. Iemand die op Google zoekt, zal je artikel zo makkelijker kunnen vinden. Dan is een titel als "Kort maar krachtig" voor een korte maar indrukwekkende miniconferentie dus plotseling niet zo pakkend meer: niemand zoekt conferenties op termen als 'kort' en 'krachtig'. Wil je je kopij ook op internet laten plaatsen in tekstvorm, kies dan dus koppen waar een zoekmachine de internetsurfer mee van dienst kan zijn. Of lever een printversie en een internetversie aan.
Grote zwevende zinnen als lokeend
De functie van aandachttrekker wordt zeer goed vervuld door de 'streamer': een los zwevende zin met bijvoorbeeld een pakkend citaat of een keiharde feitconstatering. Het is eigenlijk een lokeend: een soort uitvergrote tussenkop zonder een erop volgende paragraaf. Hij mag ook best iets afwijken van de overeenkomende zin waarvan hij is afgeleid, zoals de streamer in dit voorbeeldartikel. De opmaker is er ook mee geholpen in gevallen dat er weinig afbeeldingsmateriaal is ten opzichte van de teksthoeveelheid: dat "breekt" de tekst een beetje. De streamer kun je als losse zin helemaal onderaan je artikel bijvoegen, onder de aanmerking dat het een suggestie is voor een streamer.

Accenten dankzij afbeeldingen met bijschrift
De eerder genoemde koppensneller pakt ook het bijschrift mee, dus dat is een buitenkansje! Let er wel op dat de afbeelding in afdrukresolutie staat, te weten 300 dots per inch (DPI). Dat zie je in je fotoprogramma onder bijvoorbeeld Afbeelding/Formaat Wijzigen. Ga hem niet kunstmatig oprekken: daar trapt een drukpers niet in! Het zal een blokkerig prentje worden, en bovendien ziet de redactie dat vaak tijdig en vervalt de afbeelding sowieso. En vergeet de fotograaf niet te vermelden! Zadel een redactie ook niet op met discussies over eigendomsrechten en dergelijke. Ga ook niet bellen met de vraag of er nog meer foto's bij moeten/mogen, of ze druktechnisch goed genoeg waren en of de redactie zelf al iets gevonden heeft. Foto's versturen gaat sowieso per mail, dus doe dat verzoek ook per mail, eventueel direct met de kopijlevering. De vrijwilligers van de Parousia Magazine zijn drukbezette mensen die zelf hun deadlines te halen hebben, ga ze niet onderbreken met telefoongesprekken waarmee ze uit hun werkritme gehaald worden. Voor de eindredacteur geldt dat ook 's avonds.
Tekstuele aandachtspunten
Het kan handig zijn eerst een recente editie van de publicatie te lezen alvorens een kopijvoorstel te doen. Gebruik geen taalkundige afkortingen in teksten, zoals 'o.a.', 'm.n.', 'o.i.d.' Afkortingen van vaktermen mogen wel worden gebruikt, bij voorkeur zonder puntjes en bij eerste gebruik met toelichting tussen haakjes, bijvoorbeeld: YWAM (Youth With A Mission) of andersom.Gebruik geen vetgedrukte woorden voor de accentuering: gebruik ofwel enkele aanhalingstekens ofwel cursivering (schuin gedrukt).
En misschien wat onaardig om te zeggen, maar kijk ook even of het Nederlands klopt, of laat iemand meelezen die daar gevoel voor heeft. Sowieso is het verstandig iemand mee te laten lezen die niet urenlang op het verhaal heeft zitten broeden, maar het in één keer voorgeschoteld krijgt. Vergeet niet dat bijvoorbeeld spaties en komma's ook wel eens de betekenis van een zin kunnen veranderen, om maar wat te noemen.
Meer informatie
Onder 'meer informatie' wordt soms oogluikend een extra wervend zinnetje toegestaan. Dus probeer hier maar zoiets als:
De redactie staat graag open voor nadere suggesties en nieuwe invalshoeken, en geeft ook graag nog wat extra tips mee tijdens de mailcorrespondentie. Dat maakt de publicatie voor beiden des te succesvoller.
Een goed artikel eindigt altijd met een verwijzing voor nadere informatie, in dit geval het mailadres en de website:
parousiamagazine@cama.nl
www.parousia.nl
Suggestie voor Streamer:
Een los zwevende zin met bijvoorbeeld een pakkend citaat of een keiharde feitconstatering trekt de 'koppensneller' je artikel in.

Afb.: voorpagina met Ester, bijschrift:
Een afbeelding trekt 'diagonaal lezende' mensen je artikel in, het bijschrift kan dan een boodschap meegeven die ook snelle lezers meekrijgen.
Relevante link:
Download dit artikel als voorbeeldsjabloon
|
 |